Kroniki szkolne Drukuj Email

W STARYCH KRONIKACH SZKOLNYCH CZYTAMY
(zachowano oryginalna pisownię):

ROK 1918

9 listopada 1918 r. musiał Wilhelm II, cesarz niemiecki, ustąpić, a ogłoszono republikę niemiecką. Tymczasowe rządy uchwyciła „Rada robotników i żołnierzy”. Nasza „Rada robotników i żołnierzy” w Wągrówcu była mimo tego, że i Niemcy do niej należeli, polakom bardzo przychylna I rozporządziła, ażeby w szkołach religję w ojczystym języku uczono, a oprócz tego zaprowadziła 4 lekcje polskiego tygodniowo. Tak mniej więcej pozostała do Bożego Narodzenia.

ROK 1919

27. grudnia doszło do nieporozumienia między polakami a niemcami w Poznaniu. Polacy powstali, Niemców wypędzili i Poznań opanowali. To dało hasło, ażeby Heimetschutz, który się także w Wągrówcu znajdował, wypędzić. 30 grudnia 1918 rozbrojono Heimetschutz w Wągrówcu bez prawie żadnego oporu.
W kilku dniach prawie całe Księstwo Poznańskie z pod panowania niemieckiego się wydostało. Niemcy niechcieli na to przystać, przyszło do rozmaitych walk przeważnie na linji demarkacyjnej, przekonali się jednak wkrótce, Księstwa Poznańskiego już nie odbiją. Rządy w Księstwie Poznańskim uchwyciła zaraz „Naczelna Rada Ludowa” w Poznaniu, która rozporządziła, ażeby w szkołach tylko po polsku uczono, a po wakacjach Bożego Narodzenia zaraz wprowadzone zostało. Niestety brak opału przeszkodził nauce, uczono z nowem zapałem. Trudność inną sprawiały podręczniki, które niełatwo było sprowadzić. I tak przyszły wakacje wielkanocne. Nowicjuszów nie przyjęto, ponieważ rozporządzono, że dzieci z siódmym rokiem potrzebują do szkoły chodzić.

Święto 3 maja

Dnia 3 maja obchodzono święto narodowe, pierwsze w niepodległej Polsce. Rano udały się dzieci do kościoła. A po południu o godzinie 3 zebrały się dzieci w szkole. Rodziców także zaproszono, którzy się licznie ześli. Szkoła była przystrojona, po deklamacjach i śpiewie miał nauczyciel przemowę, gdzie wykazał dla czego obchodzimy święto 3 maja. Po odśpiewaniu „Boże coś Polskę” i „Nie rzucim ziemi” goście jak i dzieci pośli do domu.

Wakacje

Od 14 lipca do 11 sierpnia trwały wakacje wielkie.
Od 22 września do 20 października trwały wakacje jesienne.

Rewizja

27 października wizytował szkołę pan Narzyński inspektor powiatowy. Dla braku opału nauki od 3. listopada do 15 grudnia nie było. Ażeby młodzież pozaszkolną w języku polskim wykształcić, urzędzono, ponieważ w tygodniu pracuje kilka lekcji. Młodzież się dość chętnie zbierała. Od 15 grudnia zastępuje nauczyciel jeszcze w Ochodzy. Od 24 grudnia do 7 stycznia 1920r. trwały wakacje Bożego Narodzenia.

ROK 1920

Wedle liczenia ziemniaków nauka dnia 16 stycznia wypadła. Od 20                       stycznia do 3 lutego był nauczyciel chory. W lutym uczył nauczyciel dla braku ogółu tylko trzy razy w tygodniu. W marcu zaś uczył już co dzień. Dnia 16. marca wizytował szkołę ksiądz Radca Witek z Wągrówca. Od 31. marca do 10. kwietnia trwały wakacje wielkanocne. Ponieważ rok szkolny kończy się z wielkimi wakacjami, dla tego teraz nowicjuszów nie przyjęto.
Dnia 20 kwietnia 1920 r. wizytował szkołę pan inspektor szkolny Narzyński. Dnia
 3 maja obchodzono uroczyście rocznicę konstytucji majowej. Po nabożeństwie
w kościele poklasztornym dzieci szkolne zebrały się w lokalu szkolnym. Nauczyciel w przemówieniu wykazał znaczenie i doniosłość konstytucji, poczem kilku wygłosiło patriotyczne wiersze, a odśpiewaniem hymnu narodowego „Boże coś Polskę” zakończono uroczystość.
Od 6 – 8 maja nie odbywała się nauka, ponieważ nauczyciel wyjechał na pogrzeb krewnego.
Od 22 – 27 maja trwały wakacje Zielonych Świąt.
Dnia 3 czerwca wziął nauczyciel udział wraz z uczniami w uroczystej procesji Bożego Ciała. 19 czerwca nie odbyła się nauka, ponieważ nauczyciel brał udział
w konferencji w Wągrowcu. Dnia 22 czerwca umarł sołtys gminy Sienno.
Rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia rok szkolny rozpoczynał się z dniem 1 lipca. W tym dniu przyjmuje się także nowicjuszów, jako też wypuszcza się uczni ze szkoły.
Od 5 lipca tutejszy nauczyciel zastępuje nauczyciela w Czekanowie i to w środę
 i sobotę. W tych dniach nauka w tutejszej szkole się nie odbywała. Od 13 – 16 lipca nauczyciel był zajęty rewizją zapasów zboża. Z tego powodu nauka wypadła. Od 19 lipca – 9 sierpnia trwały wielkie wakacje. 20 października odbył rewizję szkoły inspektor szkolny p. Narzyński. Od 6 września do 8 października trwały wakacje jesienne. Z powodu spisu zwierząt domowych i drobiu dnia 1 grudnia nauka wypadła. Zima w grudniu tego roku była bardzo ostra, powtarzały się często zawieje śnieżne tak, że dzieci uboższe z powodu braku dobrej odzieży nieregularnie przybywały do szkoły. Od 20 grudnia do 3 stycznia trwały wakacje świąteczne Bożego Narodzenia.

ROCZNIK 1921

4 i 5 lutego nauczyciel odbywał rewizję zboża. W Popielec dnia 9 lutego nauczyciel wraz z uczniami udał się do kościoła poklasztornego, gdzie wysłuchał mszy św. Po powrocie z kościoła z rozporządzenia wyższej władzy nauka się nie odbyła. Wskutek pomyślnego dla Polski wyniku Plebiscytu na Górnym Śląsku nauczyciel wraz z dziećmi wziął udział 19. lutego w nabożeństwie dziękczynnym, jako też w uroczystym pochodzie. Następnego dnia nauczyciel wykazał uczniom ważności przynależności tej części kraju przypadłej Polsce jako olbrzymiego terenu węglowego.
Z polecenia władzy szkolnej nie odbyła się nauka 19 marca. Z powodu adoracji Najświętszego Sakramentu wypadła nauka 18 marca. Od 23 marca do 4 kwietnia trwały ferje wielkanocne. Dnia 3 maja obchodzono uroczystość Konstytucji Majowej. Z rana uczniowie wspólnie z nauczycielem udały się na nabożeństwo do kościoła parafjalnego. Po powrocie zebrali się wszyscy w klasie, ażeby wysłuchać przemowę nauczyciela. Nauczyciel porównał konstytucję obecną Polski i konstytucję ową i wykazał jej identyczność. Po wygłoszeniu przez uczniów kilku wierszy w treści patrjotycznej i zaśpiewaniu „Roty” i Hymnu „Boże coś Polskę” wszyscy uczniowie pod przewodnictwem nauczyciela udali się na wycieczkę do pobliskiego lasu.
Dnia 4 maja wypadła rocznica śmierci Napoleona. Przy tej sposobności nauczyciel wyjaśnił postać tego wodza i rolę, jaką kiedyś odegrał w Polsce wskrzeszając Księstwo Warszawskie.
Od 14 maja do 19 trwały wakacje Zielonych Świąt.
30 maja nauczyciel brał udział w konferencji. Z dniem 28 czerwca zakończył się rok szkolny i zarazem rozpoczęły się wakacje letnie trwające do 3 sierpnia.

ROK SZKOLNY 1921/22

19 Października nauka szkolna wypadła, ponieważ nauczyciel był na konferencji. Z rozporządzenia władzy szkolnej nauka od 31 października do 2 listopada wypadła. W listopadzie grasowała we wsi biegunka. Z tego powodu dzieci przybywały na naukę nieregularnie. Dnia 29 listopada przypadła rocznica powstania listopadowego 1830 r. Nauczyciel w odpowiednim przemówieniu wykazał uczniom owe nieszczęśliwe zapasy narodu z narzuconem mu [????] jarzmem rosyjskiem.
W grudniu skonstatował lekarz powiatowy u gospodarzy Jarzyńskiego i Ewertowskiego żarnicę. Od 22 grudnia do 9 stycznia trwały wakacje gwiazdkowe. W styczniu stwierdził lekarz powiatowy w dalszym ciągu żarnicę u gospodarzy Kosteckiego, Konwińskiego, Wróblewskiego i Jasińskiego. Od 30 stycznia do 20 lutego zamknięto szkołę z powodu szerzących się żarnicy i hiszpanki. Dnia 3 kwietnia nauka wypadła z powodu konferencji. Dnia ?? kwietnia wizytował szkołę ksiądz proboszcz radca Witek. Od 12 kwietnia do 24 trwały wakacje wielkanocne. Dnia 3 maja obchodzono uroczystość Trzeciego Maja. Po nabożeństwie uczniowie zebrali się w lokalu, który przybrany w kwiaty i zieleń. Po przemówieniu nauczyciel pokazał uczniom wizerunki największych twórców tej konstytucji, jak Kołłątaja, Małachowskiego i innych. Uroczystość rozpoczęto pieśnią majową "Witaj, majowa jutrzenko", zakończono "Rotą" i "Boże, coś Polskę".
Od trzeciego czerwca do 9 czerwca trwały wakacje Zielonych Świąt.
Rok szkolny zakończono 28 czerwca rozdaniem świadectw uczniom wypuszczonym. W tym dniu przypomniał nauczyciel uczniom o wiekopomnej bitwie pod Grunwaldem, ponieważ  jej rocznica przypadała w wakacje.

ROK SZKOLNY 1922/23

Dnia 5 sierpnia przyjmowano do szkoły nowych uczniów.
Dnia 29 listopada przypadła rocznica powstania listopadowego. Ponieważ ten dzień nie był wolny od nauki, to jednak nauczyciel w krótkim przemówieniu wspomniał o tem powstaniu.
Od 21 grudnia do 4 stycznia trwały wakacje gwiazdowe. W dniu 20. stycznia przypadła rocznica powstania styczniowego. Nauczyciel nie omieszkał przy tej sposobności wyjaśnić uczniom na lekcji historji tego nieszczęśliwego faktu historycznego.
Z polecenia Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego obchodzono rocznicę założenia Komisji Edukacyjnej i śmierci Stanisława Konarskiego. Nauczyciel w odpowiedniem przemówieniu przekazał powstanie, działalność i wynikające stąd korzyści tej dobroczynnej instytucji, jakoteż podniósł zasługi Stanisława Konarskiego w dziedzinie szkolnictwa.
Od 27 marca do 8 kwietnia trwały wakacje wielkanocne. W czasie tych wakacji umarł proboszcz parafialny ksiądz radca Witek. Dzieci szkolne wraz z nauczycielem wzięli udział w pochodzie żałobnem.
Dnia 3 maja obchodzono uroczystość Konstytucji Majowej. Po uroczystem nabożeństwie w kościele poklasztornem, uczniowie zebrali się w lokalu szkolnym ozdobionym w wieńce i kwiaty. Po wygłoszeniu mowy w odnośnej treści przez nauczyciela, kilku uczniów wygłosiło wiersze patryjotyczne. W końcu odśpiewano hymn narodowy "Boże, coś Polskę". Potem nauczyciel zorganizował wycieczkę do pobliskiego lasu. Nauczyciel przy tej okazji wskazywał na budzącą się naturę, na jej powaby i piękności.
Wakacje Zielonych Świąt trwały od 18 maja do 24.
Dnia 28 czerwca zakończył się rok szkolny rozdaniem świadectw uczniom wypuszczonym. Wakacje trwały od 28 czerwca do 8 sierpnia.

ROK SZKOLNY 1923/24

Dnia 5 sierpnia rozpoczęto nowy rok szkolny przyjęciem nowych uczniów.
Od dnia 26 - 28 listopada nauczyciel otrzymał urlop na ślub swego syna.
30 listopada i 1 grudnia nauczyciel wskutek przeziębienia był chory. Dlatego w tych dniach nie odbywała się nauka szkolna.

Pożar
W nocy od szóstego na siódmego grudnia wybuchnął w wnętrzu lokalu szkolnego pożar. Powodem tego pożaru była przypuszczalnie nieostrożność chłopaka, najętego przez dozór szkólny do palenia w lokalu. Ofiarą ognia padła wielka skrzynia, stojąca opodal pieca, zawierająca obrazy religijne, zwierzęce, z natury i obrazy treści historycznej - niemieckie. Nadto spaliła się szafka wisząca nad tą skrzynią, a zawierająca modele różne inspektora Heiziga i globus, który stał na szafie. Ponadto wypaliła się podłoga ok. 3 m kw. Z powodu dymu gęstego wszystkie przedmioty i ściany pokryły się grubą warstwą sadzy, tak, że trzeba było wszystko wymyć i całą klasę trzeba było wyrestaurować. Wskutek tego nauka szkolna doznała na przeciąg tygodnia przerwy.
Od dnia 22 grudnia do 3 stycznia 1924 trwały wakacje gwiazdowe. Po wakacjach frekwencja była bardzo słaba z powodu bardzo głębokiego śniegu.
Ósmego stycznia 1924 r. zwiedził tutejszą szkołę inspektor szkolny Pan Jankowski, 9.1. ks. Kowalczyk z Wągrowca. Frekwencja z powodu wyżej wymienionego do 12 stycznia słaba.
Dnia 5 marca 1924 r. nauka wypadła (Popielec).
Dnia 18 marca także nauka wypadła, z powodu adoracji Najśw. Sakramentu w kościele poklasztornym w Wągrowcu.
Od 16 kwietnia do 18 kwietnia trwały wakacje Wielkanocne.
Dnia 3 maja obchodzono uroczyście święto Konstytucji Majowej. O godzinie 8 rano udali się uczniowie wraz z nauczycielem na uroczyste nabożeństwo do kościoła poklasztornego w Wągrowcu, które odprawił w asyście kilku księży ksiądz kanonik Bayer. Po nabożeństwie wrócili uczniowie w szeregu do lokalu szkolnego, przyśpiewując sobie wesoło po drodze. O godz. 11. rozpoczęła się uroczystość w szkole. Kilku uczniów wygłosiło patrjotyczne wiersze. Nauczyciel wygłosił mowę odpowiadającą uroczystości. Po odśpiewaniu "Boże, coś Polskę" udali się uczniowie wraz z nauczycielem do pobliskiego lasu, gdzie bawiono się w rozmaite gry do godz. 2. Rozweseleni i rozentuzjazmowani udali się uczniowie do domu. Zaznaczyć należy, że na powyższą uroczystość zaproszono rodziców dziatwy szkolnej, z których niestety nikt nie przybył.
Dnia 29 maja nauka z powodu święta (Wniebowstąpienia) wypadła.
Dnia 5 czerwca 1924 r. wizytował inspektor szkolny p. Jankowski tutejszą szkołę.
Rozporządzeniem Kuratorjum Okręgu Szkolnego Poznańskiego otrzymał nauczyciel N. na mocy świadectwa lekarskiego urlop do 5 lipca 1924 r.
Od 7 czerwca do 12 czerwca trwały wakacje Zielonych Świąt.
Rozporządzeniem inspektora szkolnego p. Jankowskiego objął zastępstwo w tutejszej szkole p. Winiecki, nauczyciel z Przysieczyna. Uczył w tutejszej szkole trzy razy tygodniowo, i to we wtorki, czwartki i soboty od godz. 8. do 2.
Dnia 24 czerwca 1924 r. urządził nauczyciel Winiecki z dziećmi tutejszej szkoły wycieczkę do Poznania.
Wakacje letnie trwały od 28 czerwca do 3 sierpnia.

ROK SZKOLNY 1924/25

Nauczycielowi Niziółkiewiczowi udzielono dalszego urlopu do 29. sierpnia. Nauczyciel Winiecki kontynuował zastępstwo w tutejszej szkole, w tym samem porządku, jak przed wakacjami letnimi.
Dnia 18 sierpnia 1924 r. objął nauczyciel Niziółkiewicz urzędowanie z powrotem.

Nauczyciel
Po 12 letnim urzędowaniu p. Niziółkiewicza w tutejszej szkole, opuszcza takową z dniem 30.9. 1924 r. na własne życzenie, wyprowadzając się do Kalisk. Z tego powodu posada przy tutejszej szkole została z dniem 1. października 1924 r. powierzona Aleksemu Posłusznemu, będącemu dawniej w Kaliskach.

Wprowadzenie w urząd
Dnia 24. października 24. został nauczyciel miejscowy A. Posłuszny wprowadzony w urząd przez inspektora powiatowego p. Jankowskiego z Wągrowca. Z dozoru szkolnego byli również obecni: Ewertowski Jan, Piechowiak Michał, Szuder Jan, Nogalski Walenty. Następnie przemówił p. inspektor szkolny w krótkich słowach do nauczyciela i rady szkolnej.

Wolne
W dniu 3. listopada wypadła nauka, z powodu wzięcia udziału w nabożeństwie w kościele par. poklasztornym w Wągrowcu, jako dniu zadusznym, w którym dzieci szkolne wraz z nauczycielem brały udział.

Wolne
Kuratorjum O. Sz. urządziło w Wągrowcu kurs oświaty pozaszkolnej, w którym miejscowy nauczyciel brał udział. W przeciągu trzech dni t.j. 6. 7. i 8. listopada odbywały się na tymże kursie wykłady, wygłaszane przez prelegentów z Poznania o bibljotekarstwie, harcerstwie, historji Polski i literaturze i gospodarstwie domowem. Główny cel miał ten kurs, przygotować i zachęcić nauczycielstwo do urządzania kursów wieczornych i łączenie się w towarzystwa.

Konferencja
Dnia 11. grudnia odbyła się konferencja w Wągrowcu. Z tego powodu nauki w szkole nie było.

Wakacje
Wakacje Bożego Narodzenia trwają od 20. grudnia do 8. stycznia 1925 r.

Rewizja
Dnia 16. stycznia 25 r. wizytował tutejszą szkołę p. inspektor szkolny Jankowski, egzaminując dzieci z niektórych przedmiotów.

Zima
Na wspomnienie zasługuje również latosia zima, z powodu swej łagodności. Mrozy dochodziły zaledwie do - 10 st. a śnieg spadł pierwszy raz obficiej około 23.12. b.r. W inne dni ogrzewało słońce tak, że termometr wskazywał do + 5 st. C.

Wizyta
Obwód szkolny Wągrowiec - południe objął inspektor szkolny p. Szumowski, wizytując przytem tutejszą szkołę d. 24. marca b.r.

Wakacje
Wakacje Wielkanocne trwają od 8. do 21. kwietnia b.r.

Trzeci maj
134 rocznicę uchwalenia wiekopomnej Konstytucji 3. maja, obchodzono w tutejszej szkole uroczyście. Dzieci szkole w stroje świąteczne ubrane przybyły do szkoły o 1/2 9tej, gdzie po zmówieniu modlitwy rozpoczęła się uroczystość. Kilka dzieci deklamowało wiersze, oraz śpiew 2głosowy przyczynił się do podniesienia uroczystości. Po przemówieniu nauczyciela o Konstytucji i trzykrotnem okrzyku na cześć Rzeczypospolitej i Prezydenta St. Wojciechowskiego, zakończono uroczystość odśpiewaniem pieśni "Roty".

Wycieczka
W dniu 20. maja b.r. zorganizowano wycieczkę szkolną do Poznania. Brało w niej udział 15 dzieci szkolnych. W Poznaniu zwiedziliśmy Katedrę, Muzeum, kościół św. Marcina, pomnik Mickiewicza, Ogród Zoologiczny i Botaniczny. Po całodziennym pobycie w Poznaniu wróciliśmy szczęśliwie do domu.

Wakacje
Wakacje Zielonych Świąt trwają od 29. maja do 3. czerwca.

Konferencja
Dnia 13. czerwca 1925. odbyła się konferencja obwodowa w Skokach.

Koniec roku szkolnego 1924/25
Dnia 28. czerwca b.r. kończy się rok szkolny, przyczem nastąpiło zwalnianie dzieci. Tutejszą szkołę opuściły 4 dzieci, natomiast wstąpiło 2 nowicjuszy. Ogólna liczba dzieci z nowym rokiem szk. wynosi 36. Z Długiej wsi 19, Sieńska 14, Marcinkowa 3.

ROK SZKOLNY 1925/26

Wakacje
Po wakacjach letnich, które trwały od 28. czerwca do 2. sierpnia, rozpoczęto znów naukę, przyczem do tutejszej szkoły wstąpiło 2 nowicjuszy.

Konferencja
Dnia 7. listopada b.r. odbyła się konferencja obwodowa w Popowie Kościelnym
Dnia 7. grudnia odbyła się konferencja powiatowa w Wągrowcu.

Zima
Zima latosia wpływa bardzo ujemnie  na zdrowie dzieci, gdyż z powodu zimna i wilgotnego powietrza dużo dzieci choruje. Nieobecnych jest dziennie 10-15. dzieci.

Zastępstwo
Z powodu choroby nauczyciela p. Pinieckiego z Łazisk, zostało powierzone zastępstwo tutejszemu nauczycielowi. Nauka odbywa się w tutejszej szkole 3x tygodniowo i w Łaziskach również 3x.

Kurs robót ręcznych
Z inicjatywy inspektorów szkolnych pp. Jankowskiego i Szumowskiego, został w Wągrowcu urządzony 8mio-dniowy kurs robót ręcznych dla nauczycieli tutejszego powiatu. Wykłady teoretyczne i praktyczne odbywały się w Seminarjum nauczycielskiem w Wągrowcu, a prelegentem tegoż kursu był prof. p. Ptak z tegoż seminarjum. Wykłady odbywały się w sobotę od 10-1 i 3-6. godz.

Adoracja
Dnia 18.marca odbyła się "Adoracja" w kościele parafjalnym poklasztornym w Wągrowcu, w której uroczystości dzieci szkolne brały udział.

Wakacje
Wakacje wielkanocne trwają od 30 marca do 13 kwietnia b.r.

Konferencja rejonowa
Celem pogłębienia wśród Nauczycielstwa teoretycznej i praktycznej wiedzy zawodowej, zostały w tutejszym powiecie urządzone rejonowe konferencje, które odbywać się będą co kwartał. Długa Wieś została przyłączona do rejonu Pruśce. Konferencja rejonowa (pierwsza) odbyła się dn. 15. marca b.r. w Jakubowie.

Kurs oświaty pozaszkolnej
W miesiącach zimowych t. j. w grudniu - marcu, został zorganizowany kurs oświaty pozaszkolnej, dla tutejszej młodzieży. Wykłady z języka polskiego, historji, geografji i rachunków, odbywały się w godzinach wieczornych dwa razy tygodniowo = 46 godzin.
Na wykładach tych mieli sposobność uczestnicy kursu, którzy wyszli już dawniej ze szkoły, zapoznać się z historją Polski, geografją i literaturą polską. Wszystkich uczestników było 29. Uczęszczali oni na wykłady regularnie, chcąc przypomnieć sobie to, co już raz dawniej się uczyli, oraz część uczestników miała możność poraz pierwszy dopiero zapoznać się z pisownią polską, historją i geografją, gdyż opuścili oni szkołę za czasów zaborczych, gdzie uczyli się tylko po niemiecku.

Dla dzieci górnośląskich
Z powodu ogólnego kryzysu gospodarczego w Polsce, oraz bezrobocia, który najwięcej dał się we znaki na Górnym Śląsku, została zorganizowana doraźna pomoc dla tamtejszej dziatwy szkolnej. W całym województwie Poznańskim były zbierane datki pieniężne, żywność i ubrania, ażeby przyjść z pomocą biednej ludności Górnośląskiej. W tutejszej szkole dzieci szkolne wraz z nauczycielem zbierały również datki, jak 1 ctr. żyta, 110 jaj, 1/2 ctr. mąki, 7 pł. słoniny i 5 zł. gotówki. Dary te zostały przesłane Inspektorowi Szkolnemu w Wągrowcu, który takowe przekazał Komitetowi na Górnym Śląsku.

Trzeci maj
Obchód Konstytucji 3. maja odbył się w tutejszej szkole po południu z udziałem licznie zebranych mieszkańców tut. gminy szkolnej. Na program uroczystości składały się pieśni, deklamacje, przemówienie nauczyciela, oraz obrazek sceniczny p.t. "Święto majowe" i deklamacja chórowa: "Nasz sztandar".
Obchód ten wypadł dodatnio, to też obecni w klasie goście, darzyli dzieci niemilknącemi oklaskami. Na zakończenie przemówił również sołtys gminy Sieńska p. Strzyżyński, dziękując nauczycielowi za trud i pracę około ćwiczenia i wykonania tegoż obchodu. Na bibljotekę tut. szkoły zostało zebrane ... zł za którą to sumę kupiono książki do bibljoteki szkolnej.

Prezydent Rzeczp. P.
Uchwałą Zgromadzenia Narodowego został wybrany Prezydentem Rzeczpospolitej Polskiej Ignacy Mościcki. Dotychczasowy Prezydent Stanisław Wojciechowski złożył urząd.

Wakacje
Wakacje Zielonych Świąt trwają od 21 - 26 maja b.r.

Spis dzieci
W dniach 17 i 18 czerwca był spis wszystkich dzieci w wieku od 1 - 14 lat. Według dokonanego spisu, jest w Długiej Wsi w tym wieku 16 chłopców 14 dziewcząt = 30 dzieci. W Sieńsku 15 chłopców 14 dziewcząt = 29 dzieci. W Marcinkowie 2 chłopców i 2 dziewcz. = 4 dzieci. Według powyższego było w dniu 18/6. b.r. 63 dzieci w wieku 1 - 14 lat.

"Święto Pieśni", wystawa robót ręcznych
Z inicjatywy inspektora szkolnego p. Szumowskiego została urządzona w Skokach wystawa robót ręcznych oraz "Święto Pieśni", z wszystkich szkół południowej części powiatu. Wystawa jak i "Święto Pieśni", wypadło dobrze, gdyż eksponatów, czyli wyrobów dostarczyły szkoły dużo, oraz ogólny śpiew, do którego stanęło około 1200 dzieci wywarł na widzów i słuchaczy wrażenie dodatnie.

Wakacje
Wakacje letnie trwają od 28 czerwca do ... sierpnia b.r. Naukę rozpoczęto dopiero 30. sierpnia, z powodu powołania nauczyciela na 8mio - tygodniowe ćwiczenia wojskowe.

Przyłączenie Sienna do tutejszej szkoły (30/8.26)
Z powodu małej frekwencji dzieci szkolnych (38) została miejscowość Sienno, dawniej należąca do szkoły w Ochodzy, tu dotąd przyłączona. Z Sienna uczęszcza tu dotąd 6 dzieci.

ROK SZKOLNY 1926/27

Wakacje jesienne
Wakacje jesienne trwają od 25 września do 23 października.

11 listopada przypadła 8mio - letnia rocznica oswobodzenia stolicy państwa z pod zaboru.

Przyjazd arcybiskupa Hlonda do Wągrowca
W kościele parafjalnym poklasztornym odbywała się misja, na której zakończenie przyjechał arcybiskup Hlond, udzielając sakramentu bierzmowania. Również dzieci tutejszej szkoły brały udział w przyjęciu dostojnika kościoła. 17/18 XII

Trzeci Maj
Rocznicę ustanowienia konstytucji 3. maja, obchodzono w tutejszej szkole uroczyście. Przedpołudniem brały dzieci udział w nabożeństwie w kościele parafjalnym, pozostając również na uroczystości urządzonej w Wągrowcu. Popołudniem o godzinie 5. zebrały się dzieci oraz ich rodzice na obchód w tutejszej szkole, na który składały się śpiewy, deklamacje, oraz obrazek sceniczny p. tyt.: "Hołd Polsce w dniu 3 maja". Cały obchód składający się z 20 pkt. wypadł bardzo dobrze, ku zadowoleniu licznie zebranych gości.

Święto pieśni, wystawa robót ręcznych
Staraniem tutejszego Inspektora Szkolnego, zostało urządzone w dniu 26. czerwca b.r. w Wągrowcu (Modrzejewie) święto pieśni szkół powiatu wągrowieckiego. Do śpiewu ogólnego stanęło około 2.800 dzieci, śpiewając pieśni jednogł. jak Bogu Rodzica - Poranek - Marsz Księcia Józefa - Krakowiak i Rotę.
Potem wystąpiły poszczególne szkoły (13) z pieśniami popisowymi, oraz dzieci tutejszej szkoły śpiewając pieśń trzygłosową p.t. "Przylecieli sokołowie". Ogólny śpiew, oraz występy poszczególnych szkół wypadły dodatnio, z wyjątkiem niektórych szkół. Dzień poprzedni t.j. 25 b.r. została otwarta wystawa robót ręcznych tut. powiatu. Eksponaty zostały rozmieszczone w 8- miu klasach szkoły powszechnej w Wągrowcu. Można było podziwiać zmysł i wprost artystyczne wykonanie niektórych prac.

Koniec roku szkolnego
Wakacje letnie trwają w bieżącym roku od 28 czerwca do 2 sierpnia.

Nauczyciel
Z końcem roku szkolnego opuszcza również tutejszą posadę nauczyciel Aleksy Posłuszny przyjmując miejsce w instytucji prywatnej.

ROK SZKOLNY 1927/28

Objęcie posady przez nauczyciele J. Sobczaka
Wskutek likwidacji szkoły w Dobiejewie, pow. wągrowiecki, zostałem z dn. 1 września b.r. przeniesiony na posadę przy tut. szkole. Na czas przeprowadzki uzyskałem 2 dniowy urlop, tak, że urzędowanie objąłem 3 września.

Wakacje insp. szk. p. Jankowskiego
Inspektor szkolny p. Jankowski miał wakacje od ... sierpnia do 27 września. Na czas jego wakacji objął zastępstwo insp. szkolny ze Żnina p. Robiński.

Początek roku szkolnego
Ponieważ poprzednik mój kol. Posłuszny nie był czynny w urzędzie od 1 sierpnia i zastępstwa nie było, dzieci przez cały sierpień nie uczęszczały na lekcje. Dopiero 3 września przybyły dzieci po raz pierwszy na lekcje w nowym roku szkolnym. W związku z tem odbyło się przyjęcie 4 nowicjuszy, 3 chłopaków z Sienna i 1 dziewczęcia z Długiej Wsi. Frekwencja dzieci w wrześniu wynosiła 44.

Wakacje
Wakacje jesienne trwały od 18. września do 16. października.

Rola i ogród szkolny
Nauczyciel objął po swym poprzedniku rolę szkolną. Żniwo sprzątnął kol Posłuszny, pozostało jedynie 1/4 morga ziemniaków. Mało korzyści przyniósł również ogród owocowy, w którym na 2 tylko drzewach były owoce i to miernego gatunku. W ogrodzie warzywnym nie zastałem ani jednego warzywa.

Reparacje budynków szk.
Po jesiennych wakacjach zostały uskutecznione reparacje przy tut. szkole. Naprawy wymagał dach na budynku szk., taksamo na chlewni. Wprawiono również szereg brakujących szyb w oknach. Pozatem doprowadzono płoty szkolne do należytego stanu.

Dni wolne od nauki szk.
Wolnemi dniami od nauki szk. były na skutek rozp. M.W.R. i O.P. nast. dni: 31X, 1 i 2 XI. Wzamian zato zostały skrócone wakacje gwiazdkowe o 1 dzień. Konferencja powiatowa odbyła się 7 XII w szkole powsz. w Wągrowcu. Dzień ten również był wolny od nauki szkolnej.

Konferencja w Grzybowicach
Pierwsza konf. rej obwodu skockiego odbyła się 26 I 1028 r. w Grzybowicach pod przewodnictwem kier. szk. w Skokach p. Klanowskiego. Kolega Pikulik z Grzybowic prowadził lekcję religji na temat: P. J. i dziatki. Po skończonej lekji, referacie i dyskusji podejmował kol. Pikulik uczestników konferencji obiadem.

Koniec I półrocza
Według rozporządzenia M.W.P. i O.P. kończy się I półrocze 1927/28 dnia 30. stycznia, a II półrocze rozpoczyna się 3. lutego. Każde dziecko otrzymało świadectwo za I półrocze.

Wieczornica w Wągrowcu
Dzień 1. lutego spędziło nauczycielstwo na wieczornicy na salce p. Podewskiego w Wągrowcu. Bawiono się ochoczo do rana.

Konferencja rejonowa w Długiej Wsi
Następna rejonowa konferencja odbyła się dnia 26. kwietnia w Długiej Wsi. Początek jej naznaczono na godz. 10. Lekcję, w której punkt ciężkości spoczął, w myśl rozp. Kuratorjum w czytaniu kursorycznem wygłosił kol. Owoc z Wojciechowa.
Wiosenną porą przeprowadzono remont budynku szkolnego, mianowicie malowanie podłóg, drzwi, bielenie sufitu i kuchni na sumę około 160 zł. Mistrz studniarski z Wągrowca naprawił pompę, która znajdowała się w bardzo złym stanie.

"Trzeci Maj"
Obchód konstytucji "Trzeciego Maja" urządził nauczyciel na salce p. Mazura w Siennie. Na program uroczystości składały się 2 obrazki sceniczne, śpiwy, deklamacje. Nadto przemówił do zebranych w barwnych słowach kol. Ulatowski z Ochodzy. Publiczności bardzo wiele. Za urządzony obchód podziękował imieniem publiczności sołtys z Długiej Wsi p. Małachowski Wojciech. Wyrażono życzenie, aby każdego roku urządzić obchód na sali.

Pożar - przeprowadzka
Na początku czerwca wybuchł pożar w zagrodzie Wróblewskiego w Sieńsku. Spalił się doszczętnie chlew. Trzy tygodnie później sprzedał Wróblewski swoje gospodarstwo. Wskutek tego ubyło w szkole 2 uczniów, którzy uczęszczali od Wróblewskiego.

Wycieczka do Poznania
Celem rozbudzenia miłości ku ziemi rodzinnej, poznania zabytków przeszłości i ugruntowania materjału z przyrody żywej i botaniki, wyruszyła szkoła Dł. W. na wycieczkę do Poznania dnia 9. czerwca. Pogoda była prześliczna, wobec tego zdołano zwiedzić tum, most Chrobrego, Wartę, ratusz, park Luna(?), zwierzyniec i ogród botaniczny (park Wilsona). Zadowolone dzieci wracały pociągiem o 18.30 z Poznania do stacji Przysieczyn, następnie do domów swoich.

Konferencja rejonowa
Rej. konf. odbyła się 19 czerwca w Lechlinie. Przybył również insp. szk. p. Jankowski. Temat lekcji: Stanisław Żółkiewski. Stosowny referat opracował kol. Tarnowski z Pawłowa skockiego. Następna konf. odbędzie się dopiero w październiku w Miączynku.

Ślub
W kościele poklaszt. odbył się 19 czerwca ślub p. Pelagji z Długiej Wsi. Miejscowy nauczyciel również był zaproszony. Dnia 3 lipca odbył się ślub p. St. Małachowskiej z Długiej Wsi. Nauczyciel brał udział w tej uroczystości.

Morderstwo
Niewyśledzony bandyta postrzelił dnia 30 czerwca w godz. wieczornych między 20 a 21. godz. p. Łucję Hermanównę, nauczycielkę w Wiatrowie. Wymieniona, słuchając radjo w własnem mieszkaniu, słyszała stukanie w okno. Gdy się nauczycielka przybliżyła do okna, chcąc stwierdzić, kto się tam znajduje, przyświecił bandyta lampką elektr., kierując światło na nauczycielkę i strzelił do niej. Nauczycielka otrzymała postrzał przez szyję, a kula utkwiła pod łopatką. Nieszczęśliwą zawieziono do szpitala w Wągrowcu, gdzie starano się wydobyć kulę za trzykrotną operacją. Nie wydobyto kuli, a p. Hermanówna zmarła dnia ... lipca, pozostawiając po sobie głęboki żal wśród grona nauczycielskiego. Kondukt żałobny prowadził ks. kan. Bayer na cmentarz poklasztorny. Nauczycielstwo brało liczny udział w pogrzebie. Zmarła liczyła około 45 lat, należała do rejonu konf. skockiego. Niech jej ziemia lekką będzie!

Żniwo
Mimo niezbyt pomyślnej wiosny obdarzyła nas ziemia obfitszym plonem niż w roku ubiegłym. Żniwa spóźniły się jednakowoż o 2 tygodnie w stosunku do innych lat, tak, że pierwsze snopy zauważono dopiero 20 lipca na polu. Zwózkę zbóż ukończono około 15 sierpnia.

Czekanowo
W roku szkolnym 1928/29 unieruchomiono szkołę ewangel. w Czekanowie. Nauczyciela tamt. p. Hencherta przeniesiono na posadę do Bydgoszczy. Ponieważ nie mógł on odrazu znaleźć mieszkania w Bydgoszczy, przeto została jego żona jeszcze w Czekanowie przez sierpień i wrzesień.

"Tydzień Dziecka" od 16 - 23 IX 28
Staraniem Polskiego Komitetu Opieki nad Dzieckiem zorganizowano w całym kraju "Tydzień Dziecka" od 16 do 23 września według następ. programu: 1-szy dzień przeznacz. na święto dziecka, 2gi poświęcony wychowaniu dziecka w pierwsz. latach jego życia, 3ci wychowaniu fizycz. dziecka. 4ty umysłow. wychow. dz. 5ty moral. wychow. dz. 6ty dziecku zarobkującemu i kształcącemu się zawodowo. 7my dzień poświęc. "Matce" jako pracownicy i wychowawczyni. Rozsprzedawano znaczki i nalepki celem przysporzenia komitetowi funduszów. Była to aktualna sprawa w nowym roku szkol., który rozpoczął się w tym roku wskutek niepodzielnych wakacyj dopiero 13 września.

Dni wolne od nauki szk.
Ze względu na to, że 1 i 2 listopada przypada na czwartek względnie piątek, M.W.R. i O. P. zarządziło, aby i 3 listopada był wolny od zajęć szkolnych. Naukę rozpoczęto 5 listopada. W związku z wolnym dniem (3 listop.) ujęto 1 dzień z wakacji Bożego Narodzenia.

Dziesięciolecie Polski odrodzonej
W całej Polsce obchodzono 11 listopada bardzo uroczyście. Ograniczono się w hucznych zabawach, a pieniądze zebrane na obchodach postanowiono użyć na budowę żywych pomników. Tak zaprojektowano w Wągrowcu niedaleko seminarjum budowę stadjonu sportowego ku uczczeniu 10 lecia odrodzonej Polski. W szkołach odbyła się uroczystość już 10 listopada (sobota). Nauczyciel tutejszej szkoły urządził dla starszych obchód 11 listopada na sali pana Mazura w Siennie. Po obchodzie odegrał zespół młodzieży w Długiej Wsi sztukę ludową "Bursztyny Kasi".

Wystawa prac młodzieży
Ponieważ w roku 1929 odbędzie się "Powszechna Wystawa Krajowa" w Poznaniu, przygotowuje M.W.R. i O. P. osobny pawilon z zakresu oświaty, w którym będą wystawione prace młodzieży. Mają one wykazać postęp w tej dziedzinie z pierwszą dziesiątką odrodzonej Polski.

Wystawa prac w Wągrowcu
Ponieważ nie wszystkie szkoły będą mogły wysłać swoje eksponaty na P.W.K., przeto urządzono w każdem powiatowym mieście wystawę, na której delegacja z Kuratorjum wybrała najbardziej udatne rzeczy celem wystawienia ich w roku 1929 w Poznaniu na P.W.K. Powiat wągrowiecki zorganizował wystawę powiatową w szkole powszechnej przy dworcu. Reprezentowane były wszystkie szkoły: gimnazjum, seminarjum i szkoły powszechne z całego powiatu. Efektowne prace wykonali uczniowie seminarjum nauczycielskiego pod kierunkiem p. prof. Ptaka. Wystawa trwała 2 dni - 8 i 9 grudzień.

Nieszczęśliwy wypadek
Dnia 10 grudnia najechał gimnazjalista Ewertowski z Sieńska kobietę z Kurek, Rogalińską, która sama podeszła pod rower. Wywichnęła sobie nogę, wobec tego zawieziono ją do szpitala w Wągrowcu. Po paru dniach wyzdrowiała zupełnie. Swawolnica miała nadzieję, że ojciec Ewertowskiego zapłaci jej kilkaset zł za uraz cielesny. Niestety, Kasa chorych zapłaciła jej za pobyt w szpitalu, Erertowski nie. Ma ona nauczkę, że należy być wyrozumiałym przy wymijaniu. Osoby wiarygodne twierdzą, że nie chciała ona nigdy zejść ze ścieżki, mimo oddania sygnału przez rowerzystę.

Urodziny
Żona kol. Damma Jakóba w Siennie powiła 12 grudnia córeczkę. Imię jej dano Elfrieda.

Temperatura - 20 st. C w grudniu
Powietrze w listopadzie i do 10 grudnia było wilgotne, lecz nie za zimne. Od 10 grudnia począwszy nastały ostre mrozy. W św. Szczepana padał nad wieczorem deszcz. W Sylwestra o godz. 21.00 spadł obfity śnieg, tak, że Nowy Rok był rzeczywiście nowym, śnieżnym rokiem. Po 1 styczniu panowały ostre mrozy, a w dzień 3 stycznia zawieje śnieżne. W dniu tym rozpoczęto naukę szkolną, gdyż wakacje ukończyły się. Frekwencja słaba z powodu wielkich zasp śnieżnych i silnego a ostrego wiatru.

Temperatura w lutym - 34 st. C
Niezwykłe silne mrozy zapanowały w roku 1929 w całej Polsce. Temperatura obniżała się począwszy od stycznia z każdym dniem i osiągnęła punkt kulminacyjny w lutym, w którym to miesiącu notowano minus 34 stopnie C. Wskutek mrozów popękały rury wodociągowe, większość linij telefonicznych przerwana, na wsiach pompy zamarzały, w niektórych oborach bydło zamarzło. Rozmiary katastrofy powiększały jeszcze opady śnieżne. Doszło do tego, że na niektórych linjach musiano przerwać ruch kolejowy, u nas na linji Wągrowiec - Gniezno; Gniezno - Nakło, nie mówiąc już o Wschodniej Małopolsce i wschodnich rubieżach kraju, gdzie mimo uruchomienia pługów śnieżnych nie zdołano komunikacji między poszczególnemi miastami przywrócić np. między Tarnopolem a Lwowem. Ministerstwo Kolei zatrudniało przy usuwaniu sniegu tysiące robotników, przez co poniosło stratę 50 miljonów złotych. Linja Poznań - Wągrowiec była również przez kilka dni nieczynna. O rozmiarach mrozów świadczy fakt, że woda w klasie (w umywalni) i kuchni stale zamarzała. Notowano codziennie kilka wypadków zamarznięcia ludzi. Komunikację między wsią a miastem podtrzymywano tylko zapomocą sań, któremi jeżdżono aż do połowy marca. W lutym dał się odczuć głód węglowy, gdyż koleje wskutek zasp śnieżnych nie mogły transportów przewozić. W Wągrowcu wydawał magistrat węgiel (po 1 centn. dziennie) na kartki. Ludność toczyła walkę o węgiel, nie gardzono nawet węglem brunatnym.

Konferencja w Przysieczynie
Dnia 9. lutego odbyła się konferencja rejonowa w Przysieczynie u kol. Winieckiego. Do grona kolegów rejonu przybył Ehmke z Skoków, przedtem urzędujący w Łopiennie. Koleżanka Niadezlag została z dniem 1.I.29.przeniesiona do Łopienna.

Przedstawienie amatorskie
Staraniem miejscowego nauczyciela odegrała młodzież z Długiej Wsi i Sieńska na sali p. Mazura w Siennie dna 2 lutego 2 komedje: I) Polowanie na męża; II) Jeden z nas musi się ożenić. Całość wypadła udatnie.

Śmierć
W lutym zmarli na gruźlicę koledzy: Rutkowski z Tarnowa pał., lat 21 i Jonalik z Bracholina lat 26.

Śluby
Zamąż wyszły w lutym 2 panie z Sieńska: Stefanja Małachowska za Ign. Dereżyńskiego do Wągrowca i Pelagja Szczepaniakówna za Szulca do Poznania.

Śniegi topnieją
Od połowy marca nastąpiła odwilż w całym kraju. Ludność odetchnęła. Obawy o powódź okazały się płonne, gdyż w dzień słońce a w nocy przymrozki zniszczyły powoli śnieg, a wody było niewiele. Jedynie droga z Długiej Wsi do Wągrowca była miejscami na 1 m jeszcze pokryta ubitym śniegiem, którego topnienie trwało do kwietnia.

"Trzeci Maj"
Miejscowy nauczyciel urządził 3. maja przedstawienie amatorskie w szkole. Młodzież pozaszkolna odegrała: W starym piecu diabeł pali, dzieci: Jest to cnota nad cnotami, trzymać język za zębami. Po9nieważ dzień był bardzo pogodny, zgromadziło się dużo publiczności.

Powołanie na ćwiczenia wojskowe
P. Komenda Uzupełnień powołała mnie na 8 tygodniowe ćwiczenia wojskowe do Grudziądza w czasie od 1 lipca do 24 sierpnia. Odbyłem ćwiczenia w "Skróconym kursie podchorążych" najpierw w Grudziądzu, później w Grupie, 10 km oddalonej od Grudziądza. Skorzystałem z okazji i zwiedziłem szereg miejscowości na Pomorze. Sam Grudziądz prezentuje się wspaniale. Jest mon niewątpliwie najbardziej uprzemysłowionym miastem na Pomorze. Korzystne jego położenie na szlaku Warszawa - Gdynia rokuje nam wielką przyszłość. Większa część uczestników kursu składała się z ludzi zamieszkałych na kresach i nieobeznanych z warunkami miejscowemi. Stąd też budziła się w nich ciekawość zwiedzić Pomorze. Między innemi urządziło dowództwo szkoły wycieczkę do Gdyni. Wyruszyliśmy w sobotę dnia ... sierpnia przez Tczew, Gdańsk do Gdyni. Podróż trwała 5 godzin. O godz. 5 1/2 rano stanęliśmy u celu podróży. Dowódca wycieczki, p. kapitan Łukowicz wytężył wszystkie siły, aby wycieczkowiczom dać możność stwierdzenia rozrostu Gdyni. Liczyła ona w tym czasie 30,000 mieszkańców. Wszędzie zauważono ożywiony ruch budowlany na wzór amerykański. Zwiedziliśmy port handlowy, rybacki, plażę przy "Kamiennej Górze", a w dalszym ciągu udaliśmy się do portu wojennego na Oksywiu. Po obiedzie wyruszyliśmy statkiem na Hel. I tam stwierdziliśmy postęp w dziedzinie budowli. Wydział Powiatowy pow. Morskiego wybudował kilkanaście wspaniałych will. Hel posiada korzystne warunki ku polepszeniu swej przyszłości. Mimo krótkiego czasu staraliśmy się jak najwięcej zwiedzić. To też każdy z żalem opuszczał Hel. O godz. 9tej wieczorem wróciliśmy statkiem do Gdyni, mając jeszcze raz możliwość podziwiać to miasto w wieczornym blasku światła. Strudzeni wsiedliśmy do pociągu w kierunku Gdańska, a o godz. 5ej rano powiózł nas pociąg na stację Grupa.

ROK SZKOLNY 1929/30

Początek roku szkolnego 1929/30
Nowy rok szkolny rozpoczął się dnia 3 września nabożeństwem uroczystem.

Śmierć
W październiku zmarł długoletni nauczyciel w Łęgowie, przebywający na emeryturze w Gnieźnie ul. Zielona 4, ś. p. Franciszek Kuchn. W tym samym miesiącu zmarł na paraliż poczciwy nasz ś. p. Franciszek Fryska w sile wieku, który często pracował u ś. p. Kuchna i u mnie. Był bardzo lubiany dla swej poczciwości i pracowitości. R. i. p.

Jedenaście lat odrodzonej Polski 11 XI
Jedenastolecie odrodzonej Polski obchodzili mieszkańcy obwodu szkolnego Długa Wieś i Sienno na sali p. Mazura w Siennie. Po przemówieniu nauczyciela Sobczaka odśpiewały dzieci z Sienna i Długiej Wsi kilka piosenek. Następnie odegrała młodzież z Długiej Wsi "Genowefę i kruku". Dzieci z Długiej Wsi odegrały "O ziemię". Wspólny śpiew "Boże coś Polskę" zakończył tę uroczystość.

Ślub
W grudniu ożenił się z Długiej Wsi Józef Ewertowski, syn gospodarza Jana E. Wyprowadził się najpierw do Czeszewa, później zamieszkiwał w Wągrowcu.

Temperatura
Temperatura w listopadzie i do połowy grudnia była bardzo łagodna. Dopiero od połowy grudnia do świąt Bożego Narodzenia obniżyła się temperatura, dochodząc do - 10 st. C. Panowały w tym czasie silne wiatry.

Rozpoczęcie nauki po wakacjach 3.I.30.
Nauka w nowym roku  1930 rozpoczęła się 3. stycznia. Nie było opadów śnieżnych, dzieci mogły bez przeszkód odbyć drogę z domu do szkoły.

Zakończenie I. półrocza 1929/30
W I. półroczu zakończono lekcje 30.I.30. Podjęcie zajęć nastąpiło 3.II.30 według rozporządzenia M.W.R. i O.P.

Śmierć
Dnia 11 kwietnia zmarł ś. p. Władysław Polcyn kierownik szkoły w Rybowie. Przez kilka lat pracował on jako nauczyciel w powiecie wągrowieckim. Zmarły osierocił żonę i dziecko. R. i p.

Przesiedlenie
Z dniem 1 maja przeniósł się nauczyciel Walenty Winiecki do Wysoki. Wyżej wymieniony urzędował przez kilka lat w Przysieczynie. Posadę po Winieckim objęła po Winieckim p. Makowska ze Smogulca.

Konferencja powiatowa
Dnia 14. czerwca odbyła się w Wągrowcu konferencja powiatowa. Kol. Kopniewski przeprowadził lekcję gimnastyki chłopców w VII klasie, taksamo kol. Anderszerówna z dziewczętami w VII kl. Niezwykły upał towarzyszył prelegentom jak i uczestnikom jako niepożądany w owym dniu.

Ciepłota 38 st. C
Cały czerwiec i początek lipca panowała niebywała posucha. Temperatura wynosiła w cieniu 38 st. C. Zdawało się, że Europa zamieniła się w Saharę. Susza ta wyrządziła wiele szkody, nadzieje rolnika zawiodły, albowiem wskutek braku deszczu nie dopisały zboża jare. W mniejszym stopniu ucierpiały inne gatunki zbóż.

ROK SZKOLNY 1930/31

Początek roku szkolnego
Na zarządzenie M.W.R. i O.P. rozpoczęto lekcje w nowym roku szkolnym 1930/31 w dniu 3. września. Frekwencja dzieci wynosiła w nowym roku szkolnym 41.

Konferencja rejonowa 1.X.1930
Połączone rejony Wojciechowo - Skoki urządziły konferencję w Skokach. Przewodniczył konferencji p. Klanowski, kierownik szkoły w Skokach. Przewodniczącym rejonu Wojciechowo został ko. Bigosiński z Lechlina, w miejsce kol. Owoca, który wyprowadził się 1. września z Wojciechowa do Żabiczyna poczta Rąbczyn. Kol. Żmigrodzki i kol. Andrzejewska z Skoków przeprowadzili w klasie VII lekcje gimnastyki chłopców względnie dziewcząt.

Przesiedlenie 1.IX
Kol. Winiecki przeprowadził się z dniem 1 września z Wysokiej do Wojciechowa. W Wysoce urzędował od 1.5.30. do 31.8.30.

Konferencja
W sprawie kursów wiejskich odbyła się 22.10. konferencja nauczycieli w Wągrowcu. Referat z dziedziny oświaty pozaszkolnej wygłosił p. radca Hasiński z Poznania.

Konferencja rejonowa 8.XI.
Według spisu alfabetycznego przypadła konferencja rejonowa w listopadzie na szkołę w Długiej Wsi. Miejscowy nauczyciel wygłosił referat na temat: Ciche zajęcia w szkole I klasy. Lekcję rachunków w III oddziale przeprowadził kol. Lewandowicz z Bliżyc.

Wybory do sejmu i senatu
W całej Polsce głosowano do sejmu w dniu 16.XI., do senatu zaś w następną niedzielę 23.XI. Lokalem głosowania była szkoła tutejsza dla obu gmin (Sieńsko i Długa Wieś), a obwodowa komisja wyborcza tych gmin miała Nr. 82. Przewodniczył sołtys p. Strzyżyński z Sieńska. Powiat wągrowiecki został przydzielony do Gniezna, gdzie urzędowała okręgowa komisja wyborcza okręgu Nr. 33.

Kursy wiejskie
W połowie listopada uruchomiono w szereg miejscowościach kursy wieczorne dla młodzieży pozaszkolnej. Podobny kurs uruchomił tutejszy nauczyciel. Zgłosiło się 21 uczestników, liczba ich powiększyła się w ciągu grudnia do 30. Lekcje odbywały się 2x tygodniowo w godzinach wieczornych.

Śmierć ks. kanonika Jerzego Bayera
Dnia 25.XI. zmarł po kilkutygodniowej chorobie proboszcz parafii Łęgowo - Tarnowo ś. p. ks. kanonik Bayer. Pogrzeb odbył się 25.XI. o godz. 10. Po skończonych ceremonjach prowadził ks. biskup Laubitz z Gniezna kondukt żałobny na cmentarz poklasztorny. W pochodzie brało udział kilka tysięcy ludzi,. wszystkie zaś towarzystwa ze sztandarami nadawały pochodowi charakter szczególnie żałobny. Na cmentarzu wsławił cnotliwe życie zmarłego ks. biskup, zaznaczając, że ś. p. kanonik otrzymał nominację na biskupa w Pile, jednak był już wtenczas w agonji. Stan duchowieństwa reprezentowało na pogrzebie 60 księży. Po odśpiewaniu pieśni "Witaj królowo" złożono zwłoki do grobowca. Uderzała ogromna ilość wieńców.

Wakacje
Wakacje Bożego Narodzenia rozpoczęły się 20 grudnia po lekcjach i trwały do stycznia 1931 r. Dokuczał w tym czasie mróz dochodzący do - 10 st. C.

Nowy rok
Mroźny styczeń 1931 r. obdarzył nas nadto obfitemi opadami śnieżnemi. Lekcje podjęto w dniu 9 stycznia.

Konferencja rejonowa
Konferencja rejonu (Sk) Lechlin odbyła się zamiast w Grzybowicach w Wągrowcu w dniu 26. stycznia 1931 r. Tamdotąd przybył również rejon Kamienica i Kobylec. Lekcje z przyrody i fizyki poprowadził kol. Przybyła z Wągrowca. Popołudniu padał ulewny deszcz, który utrudniał uczestnikom powrót do domu.

Urlop
Z powodu śmierci matki wyjechał nauczyciel na pogrzeb, nie było dlatego nauki w dniu 4 lutego.

Kradzież
W nocy z 11 na 12 lutego skradli złodzieje nauczycielowi 2 wieprze, każdy wagi 75 kg. Weszli przez małe drzwi w szczycie chlewa, które były zamknięte na kłódkę i mocnym drutem zabezpieczone. Po rozerwaniu przeszkówd zabili łup w chlewie, poczem zabrawszy mięso mimo krwawienia udali się nad torem kolejowym w kierunku Wągrowca. Powiadomiona o tym policja nie zdołała wyśledzić sprawców. Ginęły już kilkanaście dni poprzednie węgle z drewnika. Widocznie przychodzili ci sami złodzieje poprzednio, aby sytuację zbadać. Nie chcąc próżno wracać, a musiało być ich najmniej 3, brali sobie węgiel. Gdy nauczyciel zamknął węgiel na kłódkę, spostrzegli, że ich obserwuje się. Wobec tego postanowili plan swój przyspieszyć, a wybrali sobie właśnie rocznicę ślubu nauczyciela. Zaznaczam, że w danym dniu, jako i w nocy był nauczyciel w domu. Jest to już 3 z rzędu okradzenie nauczyciela przez złodziei. Winę przypisać należy odosobnionemu położeniu szkół tych od współmieszkańców.

Temperatura
Silne upały nawiedziły Europę jak i Polskę w maju. Temperatura dochodziła w słońcu do 40 stopni C.

Wizytacja
Dnia 22 maja wizytował tutejszą szkołę inspektor szkolny p. Jankowski.

Urodzaj
Żniwa sprzątnięto przy sprzyjającej pogodzie. Urodzaj był średni, nie dopisały jarzyny, które ucierpiały wskutek suszy w maju, a następnie również wskutek ulewnych deszczów w czerwcu i w lipcu. Zato zazieleniły się pola od seradeli, która nie zawiodła rolników, dostarczając obfitej paszy dla bydła.

Śmierć
W lipcu zmarła mieszkanka tutejszej wsi Marja Konwińska w 70. roku życia.

Nieszczęście
W sierpniu przejechał pociąg 8 kaczek własnością p. Ewertowskiej w Sieńsku i 4 gęsi p. Kosteckiej w Długiej Wsi.

Przeprowadzka
Z Sieńska wyprowadził się w sierpniu Jasiński do Szubina. Na jego miejsce przyprowadził się Kiwacz.

Zmiana
Rejonowi Lechlin ubyły 2 siły nauczycielskie, zwolniony został kol. Bubniak z Bliżyc, a koleż. Pikulikowa została przeniesiona do Skoków wskutek degradacji Lechlina na szkołę jednoklasową.

Reperacje
W ciągu miesiąca sierpnia uskuteczniono potrzebne naprawy w budynku szkolnym. Przestawiono piec w klasie, naprawiono piekarnik w kuchni. Prace powyższe wykonał piecownik p. Masełkowski z Wągrowca za sumę 65 zł.

Nowy proboszcz parafji Łęgowo - Tarnowo
W dniu 30 września przybył do parafji Łęgowo - Tarnowo (parafja poklasztorna) nowy proboszcz w osobie ks. dziekana Suszczyńskiego z Gorzyc pow. Todobowice. Powitanie nowego proboszcza odbyło się przed gimnazjum żeńskim, poczem na intencję pomyślnego współżycia z parafjanami odbyło się nabożeństwo. Od chwili zgonu ś. p. ks. kanonika Beyera 25 XII 30 zarządzał parafją ks. prof. Michałowicz z Wągrowca aż do 30 września 31 r.

Pożegnanie p. inspektora szkolnego Jankowskiego
Z dniem 1 X przeszedł w stan spoczynku inspektor szkolny pow. wągrowieckiego p. Jankowski,  który dzierżył ster szkolnictwa w pow. przez 12 lat, zaskarbiajac sobie miłość, szacunek i zaufanie u nauczycieli. Pożegnanie odbyło się 3 X, poprzedzone nabożeństwem. Po nabożeństwie zebrało się nauczycielstwo całego powiatu w liczbie 140 osób na sali p. Wierzejewskiego, gdzie wśród biesiady i toastów zebrani żegnali swego opiekuna. Obecni byli również ks. Filipiak z Panigrodza i ks. Wróblewski z Wągrowca. Zastępstwo tymczasowe objął inspektor p. Rudawski z Szubina.

Kradzież
Miejscowemu nauczycielowi skradziono dnia 5 X rano między godziną 9 -10 torebkę od roweru wraz z kluczem i kartą rowerową. Rower stał w korytarzu przy klasie jak zwykle. Stąd zachodzi potrzeba zamykania drzwi na klucz nawet w biały dzień. Złodzieja nie wykryto.

Konferencja 20.10.1931 r.
Konferencja rejonowa, pierwsza w roku szkolnym 1931/32, odbyła się w Grzybowicach. Kol. Winiecki przeprowadził lekcję religji na temat: Dziesięć przykazań Bożych.

Kradzież skrzypiec
Dnia 14.11. b.r. około godziny 6. wieczorem skradli nieznani sprawcy z zamkniętej sali szkolnej skrzypce. Na szczekanie psa udał się nauczyciel na miejsce kradzieży. Złoczyńcy musieli podrobić klucz do drzwi frontowych i przybyli prawdopodobnie w poszukiwaniu za rowerami, które zwykle stały w korytarzu przy klasie. Nie znalazłszy jednak upragnionej zdobyczy, weszli do klasy i zabrali skrzypce. Gdy nauczyciel przybył na miejsce kradzieży, nie zauważył w pierwszej chwili kradzieży, lecz w przeczuciu złego udał się rowerem wraz z psem "Undem" w kierunku Wągrowca. Złodzieje widocznie niepewni swojej zdobyczy, rzucili skrzypce w krzaki koło Łosinieckiego i zwiali. Było to niemałą zasługą "Undego", który zdaleka wytropił ich i zaczął na nich szczekać. Z powodu nocy nie można było ich ścigać. Na drugi dzień znalazł skrzypce w krzakach Antoni Konwiński, idąc wczesnym rankiem do kościoła i zwrócił je nauczycielowi.

Śmierć
W drugiej połowie listopada zmarł po krótkiej chorobie inspektor szkolny powiatu Szubin p. Leopold Rudawski. Złożenie zwłok do grobowca rodzinnego odbyło się w Poznaniu - Jeżyce. Zmarły pełnił przez krótki czas funkcję zastępcy inspektora w Wągrowcu po przejściu w stan spoczynku p. inspektora Jankowskiego. Zastępstwo objął p. Jan Nosal, inspektor szkolny w Obornikach.

Konferencja
Druga rejonowa konferencja odbyła się w Lechlinie. Kolega Bubniak z Bliżyc przeprowadził lekcję rachunków w I oddziale. Temat: Liczba "10".

Charakterystyka jesieni
Po dżdżystym październiku obdarzył nas listopad pięknem i pogodnem powietrzem. Temperatura wynosiła przeciętnie 14 st. C. Rolnicy zdołali ukończyć orkę zimową, a oziminy nie ustawały w swej wegetacji.

Spis ludności
Drugi powszechny spis ludności przeprowadzono w całym kraju dnia 9 grudnia. Funkcję komisarza spisowego pełnił w Długiej Wsi miejscowy nauczyciel.

Kradzież kur i gęsi 1932 r.
W nocy z środy na czwartek 6/7 stycznia skradli złodzieje panu Strzyżyńskiemu w Sieńsku 20 kur i 2 gęsi. W ostatnich tygodniach odwiedzają złodzieje bardzo często naszą okolicę i naszą wieś. W lipcu ubiegłego roku skradli panu Janowi Konwińskiemu z Długiej Wsi żyto z stodoły, przeznaczone na śrut dla koni. Tenże Konwiński, nie mając po kradzieży innego zboża, pasł konie św3ieżym zbożem, wskutek czego zachorowały mu 2 konie i padły. Nieszczęsny złodziej wyrządził tym samym Konwińskiemu bardzo dotkliwą stratę.

Urząd Stanu Cywilnego
Urząd Stanu Cywilnego przeniesiono z Sarbii do nauczyciela w Długiej Wsi z dniem 19 listopada 1931 r. Godziny urzędowe są wtorki i piątki od 14 - 16.

Likwidacja gminy Sieńsko
Z chwilą likwidacji Sieńska jako gminy samodzielnej i wcielenia jej do terytorjum Sienna, został mianowany komisarycznym sołtysem nad obu wsiami pan Jan Strzyżyński z Sieńska.

Spis ludności
 Drugi powszechny spis ludności całej Polski odbył się dnia 9.12.1931 r. Funkcję komisarza spisowego w Długiej Wsi pełnił miejscowy nauczyciel Sobczak. Liczba ludności Długiej Wsi wynosiła w dniu 9.12.1931 r. mieszkańców 105.

Konferencja rejonowa
Konferencja rejonowa Lechlin odbyła się 25. lutego 1932 r. w Przysieczynie. Referat wygłosiła koleżanka Makowska (Przysieczyn), lekcję z historji kolega Tarnowski (Pawłowo Skockie).

Konferencja powiatowa
Konferencja powiatowa odbyła się 2.3.1932 r. w auli seminarjum nauczycielskiego w Wągrowcu. Pan dyrektor seminarjum Baryczkin przedstawił zebranym najnowsze zdobycze nauczania geografji, a profesor Ptak omówił kwestję sporządzenia pomocy naukowych w szkole powszechnej.

Włamanie do stodoły nauczyciela
W nocy z 1. na 2.3. wyłamał złodziej hak wraz z skoblami, przytrzymujący wrota tylne od stodoły  i próbował dotrzeć do obory. Znajdujący się tam pies nie pozwolił mu jednak dalej postąpić, wskutek tego musiał "doliniarz" z kwitkiem stodołę opuścić, w której prócz słomy i sieczkarni nic się nie znajdowało. Przypuszczalnie był to osobnik z Wągrowca, gdyż ślady obuwia prowadziły nad torem kolejowym w kierunku miasta.

Kradzież u nauczyciela
Dnia 4 lutego zabrali mi złodzieje łańcuch do psa i kurę. Przypuszczalnie byli to cyganie, grasujący często w tej okolicy.

Zmiana własności
W marcu wyprowadził się z Sieńska do Rąbczyna Józef Piechowiak. Na jego miejsce sprowadził się Wzięch z Kalisk.

Wyjazd na pogrzeb
Dnia 17.3. wyjechał nauczyciel na pogrzeb swojego dziadka do Gościszyna powiat Żnin. Z tego powodu lekcje się nie odbyły.

Imieniny marszałka Piłsudskiego
Imieniny pierwszego marszałka Polski Józefa Piłsudskiego obchodzono uroczyście w całym kraju. Dzień był wolny od nauki. W miejscowej szkole urządzono obchód o godz. 9. Treść obchodu stanowiły deklamacje i śpiewy dzieci. W końcu przemawiał nauczyciel. Okrzykiem na cześć wodza i śpiewem "Boże coś Polskę" zakończono uroczystość.

Kryzys
Kryzys finansowy, który zawładnął całym krajem, dał się odczuć również na terenie tutejszego obwodu szkolnego. Kasjer szkolny nie wypłacił w kwietniu nauczycielowi zaległych rachunków na kwotę 50 zł, nadto 150 zł, należących się nauczycielowi tytułem jego zabiegów o czyszczenie i ogrzewanie sali szkolnej za czas od 1.9.1930 r. do 31.8.1931. Nauczyciel interwenjował w tej kwestji w Inspektoracie Szkolnym, który pismo nauczyciela wysłał do Wydziału Powiatowego. Jako powód niewypłacenia podał kasjer, że kasa gminna nie może wypłacić kasy budżetowej do kasy szkolnej, ponieważ Wydział Powiatowy nie wyasygnował subwencji kasie gminnej, mimo, że w budżecie swą zgodę na to wyraził. Wobec tego nie posiada jego zdaniem kasa gminna chwilowo żadnych funduszów i nie może się ze swych obowiązań wywiązać. Smutny to obraz, ale prawdziwy. Z powodu braku pieniędzy nie kupuje się kredy, atramentu, materjałów pisemnych, nie mówiąc już o zakupie pomocy naukowych, na zakup których już od dwóch lat nie asygnuje się ani grosza. Powstawszy z grobu, zawołałby Cyceron po raz wtóry: O tempora! O mores!

Inspektor Szkolny
Z dniem 19. maja objął urzędowanie jako inspektor szkolny powiatu wągrowieckiego pan Stanisław Krzanowski z Chrzanowa.

Samobójstwo
Przez użycie trucizny przeciwko szczurom popełniła samobójstwo służąca nauczyciela w Siennie Szarlota Lange. Mimo zabiegów lekarza, nie zdołano jej wyratować, zmarła dnia 8.6.1932 r. Jako powód samobójstwa podała zawiedzenie w miłości.

Konferencja rejonowa
Ostatnia konferencja rejonowa w roku szk. 1931/32 odbyła się w Pawłowie skockiem dnia 11.6.1932. Lekcję z rysunków przeprowadziła koleżanka Makowska z Przysieczyna, a referat dostosowany do lekcji koleżanka Nowakówna z Pawłowa. Udział w konferencji brał również  proboszcz tamtejszy ks. Pyszkowski z Dąbrówki kościelnej.

Wizytacja Ks. Biskupa Laubitza z Gniezna
Już w sobotę 11.6. przybył ks. biskup z Żonia do Wągrowca celem wizytacji parafji farnej. Na powitanie jego wyjechali przedstawiciele duchowieństwa i rządu do Kobylca. Następnie udał się ks. biskup powozem pana Bartscha z Ochodzy do miasta, wszędzie witany owacyjnie przez ludność. W mieście ustawiono kilka bram tryumfalnych. Ks. biskup zwiedził w czasie pobytu swojego w Wągrowcu konwikt arcybiskupi, sierociniec, szpital. Między innemi przyjmował hołd od młodzieży semianrjum nauczycielskiego na dziedzińcu seminarjum. Pan Dyrektor Bayerleim podejmował ks. biskupa herbatką. W poniedziałek t.j. 13.6. udał się ks. biskup do parafji klasztornej w godzinach popołudniowych o 15.00. W wtorek celebrował mszę świętą, a po mszy św. o godz. 10.00 odbyła się katechizacja dzieci należących do tej parafji. Uczestniczył również pan inspektor szkolny Krzanowski, którego nauczyciele mieli możliwość poznać osobiście po raz pierwszy. W godzinach popołudniowych (13.30) odjechał ks. biskup w kierunku Tarnowa, aby wizytować parafję Kozielsko - Niemczynek.

Samobójstwo
Wystrzałem z browninga w skroń pozbawił się życia Wilhelm Tummm, syn wdowy Tumm, buchalter w Deutsch Gimn. Verk. Verein Mieścisko. Samobójca urodził się 1905 r. w Siennie. Powód samobójstwa: defraudacja. Pogrzeb odbył się 24.6. w Siennie.

Koniec roku szkolnego
Zakończenie roku szkolnego 1931/32 odbyło się dnia 28.6. rozdaniem świadectw. Zwolniono z dalszego obowiązku uczęszczania do szkoły 2 uczniów: 1. Florjana Fryskę, 2. Antoniego Świderskiego.

Obchód 60. rocznicy śmierci Stanisława Moniuszki
W sobotę t.j. 24. urządził nauczyciel obchód ku czci Moniuszki, celem uczczenia 60. rocznicy jego śmierci. Dzieci deklamowały wiersze i naprzemian śpiewały. Nauczyciel wygłosił stosowny do uroczystości referat. Odśpiewaniem "Roty" zakończono obchód.

Koledzy
W roku szkolnym 1931/32 urzędowali następujący koledzy, względnie koleżanki w sąsiedztwie: Bogdan Duczmal w Łęgowie, Stanisław Dworakowski Wiatrowo, Walenty Winiecki Wojciechowo, Józef Pikulik Grzybowice, Franciszek Bigosiński Lechlin, Irena Makowska Przysieczyn, Jakób Damm Sienno, Buszilówna Ochodza, Lesińska Łaziska.

Osobiste
Starostą powiatowym w roku 1932 był p. Dr Rościszewski, wójtem p. Kismanowski, lekarzem powiatowym p. Dr Władysław Likowski, sołtysem w Długiej Wsi p. Wojciech Małachowski, sołtysem komisarycznym w Siennie p. Jan Strzyżyński, kierownikiem agencji Sienno p. Stefan Mazur, listowymi p. Andrzej Gramowski i Broniecki, naczelnikiem stacji p. Wawrzyniak, jego zastępcą p. Makowski.

Nauczyciel
W sierpniu brał miejscowy nauczyciel udział w kursie wychowania fizycznego w Wągrowcu.

Konferencja powiatowa
Dnia 3. września odbyła się konferencja powiatowa celem zaznajomienia się z programem pracy na cały rok szkolny. Miejscem obrad była aula seminarjum nauczycielskiego w Wągrowcu.

Dni wolne od zajęć szkolnych
W myśl zarządzenia ministra W.R. i O.P. były wolne dni od zajęć szkolnych 31. października, 1, 2 i 3. listopada.

Sprzedaż. Zastępca sołtysa
Rolnik Wojciech Małachowski z Długiejwsi sprzedał swą posiadłość obszaru 73 morgów Udemu Gabbertowi z Sienna. Wskutek tego zalecono pełnienie funkcyj sołeckich I ławnikowi Janowi Konwińskiemu. Małachowski przekazał akta gminne dnia 4.XI.1932 r. J. Konwińskiemu, kasę gminną i szkolną przejął od Małachowskiego Jan Sobczak, nauczyciel miejscowy.

Konferencja rejonowa 24.11.1932.
Pierwsza rejonowa konferencja w roku 1932/33 odbyła się 24.11.1932. w Bliżycach pod przewodnictwem kolegi Bigosińskiego z Lechlina. Obecny był również pan inspektor Krzanowski. Tematem obrad była lekcja geografji w IV oddziale i referat zastosowany do lekcji.

Kradzież
W nocy z 27 na 28.12.1932 r. włamali się złodzieje do piwnicy nauczyciela, skąd skradli 2 butelki atramentu (1 1/8 litra), 2 butelki zaprawionych porzeczek i kilka jaj. Nie udało im się dalej dotrzeć z tego powodu, że drzwi z piwnicy do mieszkania były dobrze zabezpieczone. W mniemaniu, że są w posiadaniu nektaru, otworzyli na drodze butelkę atramentu i zaczęli go pić. Wnet jednak spostrzegli swoje rozczarowanie i czemprędzej wypluli zawartość z ust. Wskazywały na to ślady plucia atramentem na ścieżce tuż przy szkole.

Jastrząb rabusiem
Jastrzębie rozswawoliły się w tutejszej okolicy do tego stopnia, że 30.12.32 e. rzucił się jeden z nich na kurę nauczyciela znajdującą się przy drodze i uchwyciwszy ją szponami, uniósł za tor kolejowy w kierunku Sienna. Mimo natychmiastowego pościgu nie puścił swojej ofiary, odlatując z nią w dalszą okolicę. Wszystko to działo się w oczach przybywającej pary narzeczonych po ślub p. Huperta i Szulcówny do tutejszego urzędu stanu cywilnego.

Temperatura
Przepowiednie jasnowidzów o ostrej zimie nie ziściły się. Temperatura powietrza była bardzo łagodna, szczególnie w grudniu i na początku stycznia 1933 r. W święto, dnia 6. stycznia słońce świeciło cały dzień, zanotowano w tym dniu w cieniu o godz. 11 stopni + 5 C. Do tego dnia nie zanotowano wogóle opadów śnieżnych w tutejszej okolicy. Wobec klęski bezrobocia jest tegoroczna zima prawdziwem dobrodziejstwem dla licznych rzesz, pozostających bez pracy i opału.

Organizacja roku szkolnego
W myśl zarządzenia ministerstwa W.R. i O.P. 1. półrocze roku szkolnego 1932/33 trwa od 20.8. do 22.12., drugie od 16.1. do 15.6. Ferje zimowe trwały od 23.12.1932 r. do 15.1.1933 r.

Kradzież
Miejscowemu nauczycielowi skradziono z zamkniętego chlewa 2 prosięta w nocy z 21. na 22.3. złodzieje wyłamali kraty od okien, następnie otworzyli drzwiczki, które były wewnątrz zamknięte na hak (od szczytu) i tędy wyszli. Strata wynosi 60 zł.

Kradzież
W nocy z piątku na sobotę (21/22.4 b.r.) skradli złodzieje U. Gabbertowi 3 prosięta, wartości 60 zł. Sprawcy wyłamali kraty od okna i mimo, że w chlewie znajdowały się jeszcze tuczniki, nie wzięli ich, jedynie prosięta. Złoczyńców dotychczas nie przychwycono.

Zakończenie roku szkolnego 1932/33
Poraz pierwszy zarządziło Ministerstwo W.R. i O.P. zakończenie roku szkolnego dnia 15. czerwca. W b.r. szkolnym zakończono rok szkolny już 14.6. ze względu na przypadające święto Bożego Ciała w dniu 15.6.

Reorganizacja Inspektoratów Szkolnych
Ministerstwo W.R. i O.P. utworzyło z nowym rokiem szkolnym 1933/34 obwody szkolne, w skład których wchodzą 2-4 powiatów. Powiat wągrowiecki przydzielono do obwodu chodzieskiego z siedzibą inspektora szkolnego w Chodzieży. Przez powiększenie obwodu Szkolnego powiększyła się liczba pracowników Inspektoratu Szkolnego. Ministerstwo W.R. i O.P. przydzieliło pana Szumowskiego Stefana, byłego inspektora szkolnego w Śremie, do tutejszego powiatu. Pan inspektor szkolny Szumowski znany jest nauczycielstwu południowej części powiatu naszego jako były inspektor szkolny w latach 1924-26, w którym to czasie zaskarbił sobie zaufanie tutejszego nauczycielstwa.

Utworzenie zespołów
Celem przestudjowania nowych projektów programowych zostały utworzone w tutejszym powiecie zespoły, składające się z 3-7 osób. Długawieś tworzy zespół ze szkołami: Przysieczyn, Wiatrowo, Łęgowo, Sienno. Zebrania zespołów odbywają się co 2 tygodnie.

15 lecie odrodzonej Polski 11.XI.
W bieżącym roku przypada 15 lecie odrodzonej ojczyzny. W całym kraju odbywały się z tego powodu na większą niż zwykle skalę obchody w dniu 11.XI. Ministrowie poszczególnych resortów w przemówieniach transmitowanych przez radjostację Raszyn, podawali wyniki osiągniętych prac w okresie 15 lat. Pan Prezydent Rzeczypospolitej prof. Dr Ignacy Mościcki dwukrotnie przemawiał w godzinach 24.00 - 20 przez radjo do Polonji amerykańskiej i Rządu amerykańskiego, dając wyraz wdzięczności narodu naszego za wskrzeszenie ojczyzny w 14 punkcie Wilsona. Przemówienie p. prezydenta odbiło się głośnem echem po ziemi amerykańskiej.

Śmierć
Dnia 13.XI.1933 r. zmarła po rocznej chorobie ś. p. Agnieszka Ewertowska z d. Ślęzak, żona rolnika p. Jan Ewertowskiego, przeżywszy 69 lat życia. Zwłoki przewieziono w środę b.m. do kościoła parafjalnego w Wągrowcu, poczem w czwartek złożono je na cmentarzu do grobu.

Ślub
Jadwiga Różańska, zamieszkała u p. Władysława Rybaka i Marceli Tyszkiewicz, oboje zamieszkali w Długiej Wsi, zawarli związek małżeński w dniu 24.X.

Temperatura
Miesiąc grudzień odznaczał się łagodnem powietrzem, mrozy rzadko osiągały - 5 st. C. Natomiast styczeń zaznaczył się spadkiem temperatury, szczególnie dokuczliwe były wiatry. Luty naogół nazwano jako "wietrzny miesiąc" poczynił wiele szkód, szczególnie w ogrodach, przewracając płoty i wyrywając drzewa z korzeniami.

Wakacje
Wakacje Bożego Narodzenia trwały od 23.12.1933. do 15.1.1934 r.

Kradzież
W nocy z5/6 lutego 1934 r. wykuli złoczyńcy dziurę w murze około 1/2 m kw. w ścianie wschodniej chlewa, którędy weszli do obory w poszukiwaniu zdobyczy. Zabrawszy 26 kur, czmychnęli w kierunku toru kolejowego; tam po rozdzieleniu łupu udali się nad torem w kierunku Sieńska. Dziwna rzecz, że nie zabrali 2 kogutów, widocznie byli to "fachowcy", obawiali się, by koguty swem pieniem nie wybudziły ludzi. Powiadomiona o kradzieży policja nie zdołała wykryć sprawców kradzieży, którzy już kilkakrotnie urządzili wyprawę na zagrodę nauczyciela.

Znalezienie zwłok Juljana Zamorskiego w lesie gminy Sienno (wisiały od 6-18.III)
Spacerujący w lesie gminnym młynarz p. Wolf Zuther z Sienna został w pewnej chwili szczekaniem swoich psów zwabiony do drzewa, gdzie ku swemu zdziwieniu ujrzał wiszące na drzewie i w bardzo dobrym stanie utrzymane zwłoki Juljana Zamorskiego, ucznia 4. kl. gimnazjum w Wągrowcu. Obok leżały (od 6.III. do 18.III. br.) rękawiczki i rower damski denata, pochodzącego z Kiszkowa. Przybyła komisja sądowo - lekarska stwierdziła śmierć wskutek powieszenia. Powód tego powieszenia bliżej nieznany.

Konferencja
Dnia 12 kwietnia odbyła się konferencja rejonowa w Skokach przy współudziale pana inspektora szkolnego Szumowskiego.

Święto sadzenia drzew
Dnia 17.4. odbyło się w tutejszej szkole święto sadzenia drzew. Drzewek dostarczył pan Pawlak, leśniczy majątku Przysieka. Dzieci zaznajomiły się z sposobem sadzenia drzew, budząc zarazem w sobie postanowienie dla ochrony przyrody. Ze względu na bardzo wczesną wiosnę trzeba było termin święta przyspieszyć, gdyż drzewa znajdowały się już w silnej wegetacji.

11 V 34. Zranienie oka
Uczeń tutejszej szkoły Leszek Paukowski został zraniony w czasie pobytu w kuźni ojca swego w prawe oko. Uszkodzenie oka zmusiło ojca jego do wysłania Leszka do kliniki ocznej uniwersytetu w Poznaniu.

Wiadomości meteorologiczne
Rok bieżący zaznaczył się bardzo wczesną, lecz suchą wiosną. Temperatura, szczególnie w marcu i maju była wysoka. Pola jednak były spragnione wody, a pierwsze znaczniejsze deszcze spadły dopiero w końcu maja. Na żyto były to opady trochę spóźnione, które kwitło już w maju (połowie). Drzewa owocowe kwitły bardzo krótko, zauważa się brak owocu. Bardzo mało kwitły jabłonie. W końcu maja zaznaczyła się poprawa w cenie na żyto. Notowania w dniu 6.6.1934.
Za 100 kg żyta 15 zł
Za 150 kg wieprza 64 - 68 zł za 100 kg
Za 1 dobrą krowę 200 zł.

Żniwo
Żniwo sprzątnięto przy sprzyjającej pogodzie. Brak opadów na przednówku spowodował nieurodzaj zboża. Niedobór szacuje się na 30 – 40 % w stosunku do ubiegłego roku, słomy 50 %. Brak paszy będzie bardzo dotkliwy.

Rok szkolny
Rok szkolny 1934/35 rozpoczęto dnia 20 VIII. Zapisanych uczniów było 29.
Zmiana na stanowisku nauczyciela w Przysieczynie
Z dniem 1 X opuściła stanowisko nauczyciela przy szkole w Przysieczynie pani Irena Makowska, która wyszła za mąż (do Warszawy). Następcą jej jest kolega Itmann Konrad, z powiatu chodzieskiego (Dziembowo).

Rada gromadzka gminy Sienno
Wybory do rad gromadzkich naznaczone dla Sienna, Długiej Wsi 20 X br. Nie odbyły się, gdyż zgłoszono tylko jedną ważną kompromisową listę. Zgłoszono na kandydatów 7 radnych Polaków ( z Długiej Wsi 4, z Sieńska 3) i 5 radnych Niemców (z Sienna).

Ślub
Mieszkaniec tutejszej wsi Franciszek Kostecki zawarł związek małżeński z panną Urszulą Grabowską z Łosińca w dniu 7 X br.

Kradzież
Panu Udo Gabbertowi skradziono w nocy bronki, znajdujące się tuż za budynkami. Parę dni później wzięto mu 2 przednie koła od siewnika (na początku października).

Plony jesienne
Sprzęt ziemniaków okazał się lepszym niż przypuszczano. Tak samo sprzęt siana i saradeli można uznać za dobry. Przyczyniły się do tego opady w lipcu, sierpniu.

Wizytacja szkoły
W dniu 17 X wizytował tutejszą szkołę pan inspektor szkolny Szumowski.

Ustawienie masztu na boisku
Rada Szkolna M. zakupiła sztandar i maszt. Maszt ustawiono na boisku przy drodze, co nada szkole więcej autorytetu, nadto przyczyni się w wysokiej mierze do zrealizowania wychowania państwowego wszystkich obywateli.

Święto Niepodległości
Święto Niepodległości obchodzono w dniu 11 XI (w niedzielę). Na przebieg uroczystości składały się śpiew hymnu państwowego przy zaciąganiu sztandaru, śpiew pieśni patriotycznych, deklamacje i przemówienia nauczyciela. W Warszawie odbyła się przed Panem Marszałkiem Piłsudskim na polach Mokotowa rewja wojskowa, w której udział brały oddziały piechoty, konnicy, artylerii i oddziały zmotoryzowane. Uroczystość transmitowano przez Polskie Radio Warszawa. Przebieg jej wywarł na publiczności silne wrażenie. Podziwiano sprężystość wojska, szczególnie owacyjnie witano oddziały konnicy. Wypływa to zapewne z wrodzonego sentymentu Polaków ku koniom. W dniu 11 XI jako 16 rocznicy niepodległości przedstawiciele Związku Rezerwistów wpisali się do księgi  audiencjonalnej Pana Marszałka, meldując, że wykupią i odrestaurują Zułów, miejsce urodzenia Pana Marszałka.

Wakacje na Boże Narodzenie
Wakacje na Boże Narodzenie rozpoczęły się w dniu 21 XII 1934 r. i trwały do 14 I 1935 r. włącznie. Na taki sam okres zawieszono zajęcia młodzieży w świetlicy przy tutejszej szkole.

„Jasełka” w II święto Bożego Narodzenia
W II święto Bożego Narodzenia odegrały dzieci szkolne z Długiejwsi jasełka na sali pana Mazura w Siennie. Mimo sprzyjającej pogody (lekki mróz) publiczność nie dość licznie poparła wyczyn dziatwy. Niektórzy woleli drzemać pod piecem aniżeli umysł odświeżyć nowemi wrażeniami. Innym żal było wydać kilka groszy, mimo taniego wstępu na przedstawienie.

Kradzież
Dnia 2 I 35 r. między godziną 23 a 23.30 włamali się do szkoły złoczyńcy. Otworzyli sobie drzwi główne od klasy przy pomocy wytrycha, względnie dorobionego klucza do zamka drzwi, które były jeszcze zabezpieczone haczykami. Czujny „Undo” spłoszył jednak żonę nauczyciela, który spłoszył złodziei. Na szczęście wartościowe przedmioty i pieniądze sklepiku zostały usunięte w porę, tak, że złodzieje musieli opuścić lokal bez łupu. Gdyby drzwi do pokoju nie były zamknięte, prawdopodobnie urządziliby najazd na pokój.

Świetlica
W okresie zimowym była czynna świetlica przy tutejszej szkole dla młodzieży pozaszkolnej. Zawiązały się oddziały „Przysposobienia Rolniczego” męski i żeński, a instruktorem ich był pan Florian Wzięch z Sienna.

Imieniny Pana Marszałka Józefa Piłsudskiego
Kult dla osoby Pana Marszałka Józefa Piłsudskiego nabierał szczególnych cech w dniu jego imienin tj. 19 marca. Wszędzie odbyły się z tej okazji nabożeństwa i akademie uroczyste, co miało miejsce również w tutejszej szkole.

Nowa konstytucja z 23 IV 1935 r.
Opracowana przez B.B.WR nowa konstytucja została definitywnie uchwalona w dniu 23. kwietnia. Z tego powodu odbyły się w stolicy i na prowincji liczne obchody na cześć twórców jej, szczególnie pana pułkownika Walerego Sławka, który wkrótce potem został desygnowany na premjera Rządu, aby dzieło teoretyczne mógł wcielić w czyn.

Zgon ś. p. Marszałka Józefa Piłsudskiego
W głębokiej żałobie pogrążyła cały naród polski i zagranicę wiadomość o śmierci Pana Marszałka Józefa Piłsudskiego w niedzielę dnia 12. maja 1935 r. o godz. 20.45. Z Belwederu przeniesiono zwłoki do katedry Świętego Jana, gdzie lud polski oddał mu ostatni hołd. Na polu Mokotowskiem odbyła się ostatnia przed Wodzem defilada delegacyj poszczególnych pułków. Trumna spoczywała na wysoko ustawionej lawecie armatniej. Z pola Mokotowskiego przewieziono zwłoki pociągiem do Krakowa. Wzdłuż toru kolejowego gromadziły się tłumy, by zamanifestować swe uczucia dla osoby Pana Marszałka. Pogrzeb odbył się przy udziale 250 000 rzeszy w Krakowie na Wawelu dnia 18 V 1935 r. Z dworca krakowskiego przeszedł kondukt żałobny ulicami miasta, zdążając na Wawel. Przy wjeździe na Wawel złożyła hołd ś. P. Marszałkowi grupa krakusów w strojach historycznych. Przed bramą świątyni imieniem Rządu Polskiego żegnał ś. P. Marszałka Pan Prezydent Rzeczpospolitej prof. Dr. Ignacy Mościcki dodając, że „cieniom królewskim na Wawelu przybył towarzysz wiecznego snu”. Oszklona z boków trumna wraz z zwłokami została złożona w Krypcie św. Leonarda. Rząd Polski ogłosił 6 tygodniową żałobę, zabroniono wszelkich imprez na okres żałoby narodowej, a urzędników obowiązywało noszenie krepy na lewym przedramieniu munduru. Komitet uczczenia śmierci Marszałka postanowił ku jego czci usypać kopiec na Sowincu pod Krakowem, a nadto wystawić pomniki w Warszawie i w Wilnie (na Rossie).

Gromada 15 V 1935 r.
W myśl nowej reformy samorządowej zlikwidowano system 1 wioskowej gminy i przystąpiono do tworzenia gromady składającej się z jednej większej lub kilku mniejszych wsi. Długą Wieś wcielono do gromady Sienno razem z Sieńskiem. Ostatnim sołtysem w Długiejwsi był pan Szczepan Szuder, rendantem gminnym pan Wincenty Ewertowski. Nowo utworzona rada gromadzka Sienno składa się z następujących osób: Długawieś: Szczepan Szuder, Kazimierz Dróbka, Jan Sobczak, Michał Kostecki; Sieńsko: Jan Wzięch, Jan Szczepaniak, Stanisław Jarzyński, Sienno: Leon Wedemann, Wolf Seehagel, Ryszard Fridrich, August Jeske, Otto Matt; razem 12 radnych. Rad gromadzka wybrała sołtysem pana Antoniego Dutkiewicza, rolnika z Sieńska. Gromada Sienno należy do gminy Wągrowiec – południe, na czele której stoi wójt, pan Kismanowski z Wągrowca.

Rok szkolny
Zakończenie roku szkolnego odbyło się dnia 15. czerwca (sobota) rozdaniem świadectw. Nowy rok szkolny 1935/36 rozpocznie się 3. września 1935 r.

Początek roku szkolnego 1935/36
Rok szkolny 1935/36 rozpoczęto dnia 3. września 1935 r. Odrestaurowana klasa przyjęła gościnnie dzieci w swoje mury.

Wybory
Na podstawie nowo uchwalonej ordynacji przeprowadzono w dniu 8.9.1935 r. w całej Polsce wybory do sejmu, a dnia 15.9. do senatu. Lokalem wyborczym do sejmu dla tutejszego obwodu głosowania był lokal szkoły w Siennie. Udział wyborców w głosowaniu wyrażał się cyfrą 40 %. Głosowanie do senatu odbyło się przez wybór delegatów do wojewódzkich komisji, którzy w Wielkopolsce gromadzili się w Poznaniu.

Utrzymanie szkół
W związku z nowym ustrojem o samorządzie przyjął zarząd gminny w Wągrowcu południe na siebie obowiązek utrzymania szkół w swoim obwodzie. Odbiło się to fatalnie na samorządzie szkolnym, któremu np. w Długiejwsi od 1 IV – 31 X 1935 r. dostarczył zarząd gminny 15 zł w gotówce, co wywołuje nieporozumienie i utrudnienie zakupu niezbędnych pomocy naukowych i zwlekanie z zapłatą rzemieślników za reperację. Długi kasy szkolnej w październiku wynoszą około 220 zł.

Klasyfikacja gruntu
Klasyfikację gruntów na terenie gromady Sienno przeprowadzono w końcu października i z początkiem listopada. Rolę szkolną zaklasyfikowano do IV klasy. Czynność wykonywali specjalnie wydelegowani przez Ministerstwo Skarbu klasyfikatorzy z udziałem przedstawicieli gromady.

Wisielec w kościele
W dniu 10 XII 1935 r. powiesił się kościelny parafji farnej w Wągrowcu Szczepan Jankowski za wielkim (głównym) ołtarzem. Zwłoki wisielca przewieziono do szpitala celem przeprowadzenia sekcji, kościół zaś z powodu zbeszczeszczenia zamknięto na przeciąg 1 tygodnia, poczem nastąpiło poświęcenie jego przez ks. Dziekana Filipiaka z Panigrodza.

27. grudnia w Wielkopolsce
Rocznicę wybuchu powstania wielkopolskiego obchodzono uroczyście, szczególnie w Poznaniu. Z okazji tej przybył do stolicy Wielkopolski generalny inspektor sił zbrojnych pan gen. Edward Rydz – Śmigły, wygłaszając na placu Wolności przemówienie do 25 tys. rzeszy powstańców i tłumu niezliczonego. Przemówienie przerywano gromkiemi okrzykami. Wieczorem podejmowali pana generała kombatanci w swoim gronie.

Przedstawienie
W II Święto Bożego Narodzenia odegrała młodzież pozaszkolna tutejszej gromady 2 przedstawienia. I. Jego kapralska mość. II. Basia milionerką. Sala szkolna tym razem nie świeciła pustkami, jak zwykle, lecz względnie była zajęte. Przy tej okazji poświęcono kilka słów rocznicy powstania wielkopolskiego w dniu 27 grudnia 1918 r. Pogoda dopisała, a uczestnicy wyrażali swą radość z powodu dobrego wywiązania się aktorów ze swych ról. Szczególnie oklaskiwano „Magdę” i grupę skłóconych kobiet. O godzinie 10 zakończono wspólnym śpiewaniem obchód.

Zima 1935/36
Zima miała na ogół łagodny przebieg. Dopiero od 5 lutego począwszy nastąpiły silne mrozy wraz z śnieżycami. Wiatry wschodnie i zachodnie usypały na drodze do Wągrowca i Przysieczyn olbrzymie zaspy śnieżne, dochodzące miejscami do 1,7 m wysokości. Przy spadku temperatury do – 17 st. C frekwencja uczniów obniżyła się wydatnie. Wielu z nich chorowało na grypę i świnkę.

Śmierć Prezesa Towarzystwa Pop. Bud. P. Sz. Powsz.
Dnia 18 II 1936 r. zmarł rolnik Stanisław Andrzejewski, prezes koła Towarzystwa Popierania Budowy Publicznej Szkoły Powszechnej w Długiejwsi od 1933 r. do 1935 r. Pogrzeb zmarłego odbył się z domu żałoby w Łęgowie w sobotę 22 II na cmentarzu parafialnym Wągrowiec poklasztornym.

Wypady złodziejskie
W ciągu zimy odwiedzili licznie złodzieje zabudowania następujących właścicieli: Łosinieckiego, Michała Andrzejewskiego, Nowaka, Antoniego Dutkiewicza (Sieńsko), Szczechowskiego (Sieńsko). Do pokoju M. Andrzejewskiego weszli około godz. 8. wieczorem (do pokoju), zabierając płaszcze z książeczką do nabożeństwa i 2,50 zł. Widocznie przeczuwali, że u sołtysa mogą znaleźć wsparcie, a gdyby posiadał większy zapas gotówki gromadzkiej, gotowy byli ją zabrać. W jednym z wymienionych wypadków nie wykryto złoczyńców. Koledze Pikulikowi w Łęgowie skradziono 24 kury, zostawiając 1 starą kurę i koguta.
 ROK 1937

Kronika powstańcza

Z formacji ochotniczych na terenie powiatu wągrowieckiego wziął początek sławny 4 pułk Strzelców Wlkp., przemianowany w jesieni 1919 r. na 58 pułk piechoty, a wchodzący w skład 14. dywizji, wsławionej bojami o Nakło, Rynarzewo, Chodzież, Mińsk Litewski, Bobrujsk i w walkach pozycyjnych nad Berezyną. Rok 1920 przysporzył 4 p. p. (58 p. p.) nowe laury przełamaniem frontu bolszewickiego nad Wieprzem (sierpień) i zdobyciem w forsownym marszu Mińska Mazowieckiego. W zwycięskim pochodzie dotarł pułk znowu na Białoruś, zajął Mińsk Litewski po raz wtóry, aby dopiero z chwilą zawarcia rozejmu (październik 1920) cofnąć się na wyznaczone pozycje i stamtąd wrócić na „zimowe leże” do Wolsztyna, a później zakoszarować się na stałe.

W marcu sprzedał własność swą sołtys tutejszej gromady p.Antoni Dutkiewicz, były powstaniec wielkopolski, panu Karolowi Suchemu. W związku z tym przejął funkcję sołtysa gromady Sienna podsołtys p.Jan Szczepaniak z Sienna.
Pan Dutkiewicz odnosił się zawsze bardzo życzliwie zarówno do szkoły tutejszej jak i do organizacji młodzieżowej na terenie naszej gromady.

ROK 1938

W dniu 7. sierpnia 1938 r. odbył się w Wągrowcu zjazd byłych ochotników powstańców 1918/19 r. z terenu wągrowieckiego i najbliższych okolic. Miasta i wsi powiatu wągrowieckiego dały początek b.